Müslümanların 800 yıl boyunca bilim alanındaki öncü rollerine dikkat çeken Fuat Sezgin, onların keşifler yaparak, ilimleri geliştirerek ve yeni ilimler kurarak geleceğin bilimlerinin ilkelerini belirleyip temellerini attıklarını hatırlatmaktadır. Ancak on altıncı yüzyıldan sonra bilim alanındaki bu öncü rollerini kaybeden İslâm dünyası, zaten Endülüs’ü fethederek, kendi haleflerini (Avrupa) seçmişlerdi. Nitekim Fuat Sezgin, Avrupa’da var olan bilimlerin, aslında İslâm bilimlerinin başka coğrafyalardaki devamı olduğunu söylemekteydi. O, yaptığı çalışmalarla Avrupa’da bulunan/gelişen bilimlerin, Müslüman bilim insanlarının ilerlettiği ilimler olarak kendilerine yabancı olmadığını göstermektedir. Fuat Sezgin, Batı’da bulunduğu sürece, bu bilimleri yabancı bulmadığını, dolayısıyla aşağılık duygusu yaşamadığını samimi bir şekilde bize ifade etmektedir. Bununla birlikte o, böyle düşünmeseydi, büyük bir özgüvenle dünya çapında kendi alanında hiç yazılmamış eserleri asla yazamayacağını ifade etmektedir.

03.03.2019

Seminerini takip ettiği Hellmut Ritter’in öğrencisi olması, onun için kolay olmamıştır. Fuat Sezgin, Ritter’in öğrenciliğine talip olduğunda ilk olarak ‘kaç saat çalışırsın?’ sorusuna muhatap olur. Zihninde bir hesap yapar: uyku, yemek ve dinlemeye sekiz saat ayırdığında geriye on altı saat kalmaktadır. O da hemen şu cevabı verir: “On altı saat çalışabilirim.” Ritter, Sezgin’in verdiği cevaptan memnun kalmaz. Öğrenci olma talebini reddeder. Sezgin, o gece uyuyamaz, öğrenciliğe kabul edilmemekten dolayı rahatsız olur. Ertesi gün,‘yirmi dört saat çalışırım’ diyerek tekrar talepte bulunur. Ritter, bu cevap üzerine Fuat Sezgin’in talebesi olma isteğini kabul eder.

28.02.2019

Fethedildikten sonra bir daha gayr-ı müslim toprağı olmayan, 1500 yıl boyunca Müslüman beldesi kalan Diyarbakır, ‘ne altından ne üstünden’ hiçbir zaman işgale uğramamıştır. Onu fetheden sahabîler, kendilerinden önce gelen tevhidin temsilcisi peygamberlerle kucak kucağa mübarek kabirlerinde komşudurlar. Anlatılanlara göre, Mekke ve Medine’den sonra en fazla sahabî kabri bu ruhanî şehirde bulunmaktadır. Tarih boyunca ilim, kültür ve sanat merkezi olmuş Diyarbakır, eğitim kurumlarıyla kadim eserleriyle, müzik ve yemek kültürüyle çağları beslemiş, ruhları ve bedenleri doyurmuştur. Diyarbakır, evrensel bir âlim olan Fuat Sezgin’in doğduğu Bitlis’e komşudur. Bu çerçevede İslâm şehri Diyarbakır, Kadim Akademi, İlim Yayma Cemiyeti ve Kayapınar Belediyesi’nin ortaklığıyla gerçekleştirilen önemli bir kongreye ev sahipliği yaptı. Bu kapsamda Uluslararası İslâm Bilim Tarihi ve Fuat Sezgin Sempozyumu, dünyanın bilim merkezlerinden gelen çok sayıdaki ilim insanının araştırmalarını sunduğu bir bilgi şölenine dönüştü.

24.02.2019

Kutsalın meyveleri olan akıl ve erdem, insana önce okumayı sonra da kalemle yazmayı öğretti. Kalemin yazdıkları kelamla varlık kazandı; kağıt ve kitapla da hayat buldu. Nihayetinde kalem, kelam ve kitap birbirlerini tamamlayan üçlü bir harmonidir. Birisinin yokluğu, diğerleri için bir eksikliktir. Levh-i mahfuzda yazılanlar, erdemin ve mutluluğun gerçekleşmesi için dünya âlemini bir imkânlar alanı görmektedir. Mutluluk, kutsal ve aşkınlığın manevî zevkiyle kemale ulaşır. Ancak inanç ve metafizik alan, büyük ruhî lezzetler yaşatmakla birlikte, istismar ve ihtirasların vasıtası haline de gelebilir. Bunlara karşı yapılması gereken, fazilet zırhına bürünmektir. Bu koruyucu kalkan, hazzın her türlüsünü bertaraf etmeye muktedirdir. İlahî uyarıların ibretlerle buluşması, erdemsizliğin ortadan kalkarak, huy haline gelmesini engellemektedir.

21.02.2019

Allah’a adanma, ilahî olana karşı ihtiram, mukaddesatın en üst kutsallarıdır. İnsanlık tarihi, bir anlamda kutsalın da tarihidir. Devletler ve medeniyetler, kutsallar üzerine inşa edilmiş uygarlık birikimleridir. Mukaddesleri olmayan hiçbir toplum, uzun ömürlü varlık gösterememiştir. Aziz kabul edilen ve uğrunda ölümü göze alınan değerler, cesaret ve varoluşun simgeleri olmuşlardır. Tevhid çizgisinde varlık kazanan mukaddes ilkeler, insanlığa değer, sevgi ve barış taşımışlardır. Bunun sonucunda ahlâkî olgunluk, insanî şeref ve onur, bir başka ifadeyle beşeriyetin değeri ve kazanımları hâsıl olmuştur. Kutsala hürmet ve saygınlık, amaç yerine araç haline dönüştüğü dönemlerde yıkım başlamıştır. Felaket ve sefalet, kutsalları yok etmeye, onları vasıta haline dönüştürerek dünyevi rant ve menfaate tahvil etmeye çalışanların sonu olmuştur.

18.02.2019

Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya 15-17 şubat 2019 tarihlerinde Diyarbakır'da gerçekleşecek “Uluslararası İslam Bilim Tarihi ve Fuat Sezgin Sempozyumu”nda “İhvan-î Safa Felsefesinde Bilimler ve Tasnifi” başlıklı tebliği sunacaktır.

13.02.2019

Hazırlığı uzun ve meşakkatli yemek ve ikramlar, ziyaretin bereketini kaçırmaktadır. Uzun süren, gereğinden fazla ve çok çeşitli ikramları hazırlamaya iten misafirlikler, ev hanımlarına büyük meşakkat yüklemekte ve onları bezdirmektedir. Bundan dolayı ziyaretler yerini, tatlı zaman dilimleri yerine gösterişin sanallığına bırakmaktadır. Daha da kötüsü, misafir istenmemesi halleri bile zuhur edebilir. Misafir, eve gelen müfettiş değildir. O, hayırlı ziyaretçi, ev sahibi ve sahibesinin kendisinden huzursuz olmadığı kişidir. Zira misafirlik bereket kapısından içeri girmektir. Misafir gelmeyen ev, gariptir, mahzundur.

13.02.2019

Medeniyetimizde misafirlik ve ziyaret kültürü önemli bir gelenek ve aynı zamanda bir ibadettir. Ziyaretler, kimi zaman sevinç, kimi zaman hüzün için yapılır. Evlilik, askerlik, cenaze, hastalık, gibi sebeplerle yapılan ziyaretlerde bazen sevinç, bazen hüzün paylaşılır. Böylece sevinçler birlikte yaşanır ve hüzünler ise paylaşılır. Sonuçları mutluluk olarak tebarüz eder. Eş, dost, akraba, komşu ziyaretleri sohbet ve muhabbetin en zevkli ortamlarıdır. Orada bereket vardır, beraberlik vardır, sevgi vardır, hürmet vardır, tebessüm vardır.

05.02.2019

Korku, panik, yabancılaşma ve kimsenin olmadığı bir evde tek başına kalma, yalnızlığın arkadaşlarıdır. Yalnızlık geceleri daha da ürkütücüdür. Bitmeyen uzun geceler… Uyku haplarının bile çaresiz kaldığı bitmeyen saatlerin karanlık ve soğuk geceleri, yalnızlığın bekçileridir. Duvarların bir mengene gibi sıktığı, sese ve sevgiye hasret geceler ve gündüzler, yalnızlığın ürkütücü tablolarını sunmaktadır. Eşten, çocuklardan, akrabalardan, komşulardan, dostlardan ayrı kalmak bedbahtlığı yalnızlığa eşlik eder. Sevginin ve muhabbetin kandili ise yürekleri ısıtır. Ruhu dinginliğe ulaştıran sohbetin tadı, bütün engelleri aşar. Dertlerini, sorunlarını, problemlerini başkasına açamayan biçareler, mutluluklarını ve güzelliklerini paylaşmanın zevkinden mahrum nasipsizler haline dönüşürler.

29.01.2019

Hikmet ve hakikat yoluna girenlerin tefekkürüyle başlayan diriliş, kulu, Var Edeni müşahede ederek tezekkürün zirvesine ulaştırır. İyice ve etraflıca düşünerek dünyevî çengellerden kurtulmayı sağlayan teemmül, hakikati düşünerek, olayların varacağı son noktayı gözden geçirmek suretiyle tedebbürle tanıştırır/buluşturur. Yavaş yavaş anlayarak farkına varmayı sağlayan tefehhüm, kulun Allah’ın kudret ve azametini anlamasıyla tezekkür evresine geçer.

26.01.2019